Saldırı Analizi

Web cache deception, bir önbelleği kullanıcıya ait özel bir sayfayı herkese açık gibi saklamaya kandıran saldırıdır. Saldırgan, kurbanın oturum açmışken tıklayacağı özel bir adres hazırlar; önbellek bu yanıtı statik dosya sanıp saklar, saldırgan da aynı adresi isteyerek kurbanın hesap bilgilerini önbellekten alır. Güvenlik araştırma kuruluşu PortSwigger bunu, önbelleğin ve kaynak sunucunun istekleri farklı yorumlamasından doğan, önbelleğe hassas ve dinamik içerik yazdıran bir açık olarak tanımlar. Bu yazıda web cache deception nedir, nasıl çalışır ve nasıl önlenir sorularını yanıtlıyoruz.
Web cache deception nedir?
Önbellek (cache), sık istenen dosyaları kaynak sunucuya gitmeden hızlıca sunan bir katmandır. CDN'ler ve web uygulama güvenlik duvarları (WAF) bunu genellikle dosya uzantısına bakarak yapar: .css, .js, .jpg gibi uzantılı adresler "statik dosya" sayılır ve saklanır.
Saldırının özü şudur: Özel bir sayfa (örneğin profil sayfanız), adresinin sonuna uydurma bir statik uzantı eklendiğinde de açılabiliyorsa, önbellek bu yanıtı da statik dosya sanıp saklar. Saklanan şey, kurbanın kendi oturumuyla gördüğü özel sayfadır.
Web cache deception saldırısı adım adım nasıl işler?
- Hazırlık: Saldırgan, hedef sitede oturum açıkken görünen özel bir sayfa bulur, örneğin
/hesabim/profil. Sunucunun bu adrese uydurma bir ek yol parçası eklense de aynı sayfayı döndürdüğünü dener:/hesabim/profil/tema.css. - Tuzak: Saldırgan bu adresi kurbana gönderir (e-posta, mesaj, sosyal medya). Kurban site için oturum açıkken tıklar.
- Sunucu yanıtı: Sunucu, ek yolu yok sayıp kurbanın profil sayfasını döndürür.
- Yanlış önbellekleme: Önbellek, adres
.cssile bittiği için bunu statik dosya sayar ve yanıtı herkese açık olarak saklar. - Hasat: Saldırgan aynı adresi ister. Önbellek, kurbanın özel sayfasını saldırgana sunar: ad, e-posta, telefon, hesap bilgileri ve bazen oturum anahtarları.
Saldırgan kurbanın şifresine ya da oturumuna ihtiyaç duymaz; yalnızca kurbanı bir kez doğru adrese yönlendirmesi yeterlidir.
Neden mümkün olur?
Saldırı, üç koşulun bir araya gelmesiyle çalışır:
- Yol yorumlama farkı: Kaynak sunucu
/hesabim/profil/tema.cssadresini/hesabim/profilolarak ele alır; önbellek ise adresi dosya gibi okur. - Uzantıya dayalı önbellekleme: Önbellek, kararı yanıtın içeriğine değil adresin uzantısına bakarak verir.
- Cache-Control başlıklarının göz ardı edilmesi: Kaynak sunucu
no-storeya daprivatedese bile önbellek kuralı bunu ezer.
Web cache deception ile cache poisoning arasındaki fark
| Web cache deception | Web cache poisoning | |
|---|---|---|
| Saldırgan ne yapar? | Önbelleğe kurbanın özel içeriğini yazdırır | Önbelleğe kötü amaçlı içerik yazdırır |
| Kim zarar görür? | İçeriği önbelleğe yazılan kurban | Önbellekteki içeriği alan tüm ziyaretçiler |
| Saldırgan ne kazanır? | Kurbanın özel verilerini okur | Ziyaretçilere zararlı içerik sunar |
| Dayandığı zayıflık | Önbellek ve sunucunun yolu farklı yorumlaması | Önbellek anahtarının manipüle edilmesi |
Gerçek bir örnek: PayPal ve Black Hat 2017
Saldırı türünü kamuoyuna güvenlik araştırmacısı Omer Gil tanıttı. Gil bulguyu Şubat 2017'de PayPal'a bildirdi ve 26 Temmuz 2017'de Black Hat USA konferansında "Web Cache Deception Attack" başlıklı bir sunumla ve teknik makaleyle paylaştı. Sunum, saldırının kimliği doğrulanmamış bir saldırganın, oturum açmış kullanıcıların hassas bilgilerine ulaşmasına izin verebildiğini gösterdi. Bildirimden sonra etkilenen servisler sorunu düzeltti.
Kendi sitenizi nasıl test edersiniz?
Yalnızca kendi sitenizde ve izninizle şu kontrolü yapın:
- Oturum açıkken özel bir sayfanın adresine uydurma bir statik uzantı ekleyin:
/hesabim/profil/test.css. - Sayfa özel içeriğinizle açılıyorsa sunucunuz ek yolu yok sayıyor demektir.
- Yanıt başlıklarına bakın: önbellek durumunu gösteren
X-Cache,Ageya da CDN'inizin kendi başlığı. WireShield önbelleğinde buws-cache-statusbaşlığıdır. - Oturumsuz bir tarayıcıdan aynı adresi açın. Özel içeriğiniz görünüyorsa site savunmasızdır.
Web cache deception'dan nasıl korunulur?
Sunucu tarafında:
- Hassas yanıtlara
Cache-Control: no-storeveprivateekleyin. Özel sayfalar hiçbir paylaşımlı önbellekte saklanmamalıdır. - Bilinmeyen yollarda 404 döndürün.
/hesabim/profil/tema.cssgibi uydurma yollar profil sayfasını değil hata döndürmelidir. - Yol yorumlamasını tutarlı hale getirin. Önbellek ve sunucu aynı adresi aynı şekilde okumalıdır.
Önbellek ve CDN tarafında:
- Önbellek kurallarının
Cache-Controlbaşlığını ezmediğinden emin olun. - Yanıtın içerik tipini, adresin uzantısıyla karşılaştıran bir koruma kullanın. PortSwigger bunun için Cloudflare'in Cache Deception Armor özelliğini örnek gösterir.
WireShield ile: Web Protection önbelleğinde Cache Deception Armor vardır ve varsayılan olarak açıktır. Hem bulut hem on-premise seçeneğinde ve tüm planlarda geçerlidir; gerekirse kapatabilirsiniz. Ayrıca önbellek zaten yalnızca GET ve HEAD isteklerini saklar; kaynak sunucu no-store ya da private döndürürse, yanıt Set-Cookie içerirse ya da istek Authorization başlığı taşırsa önbellek hiç kullanılmaz. Önbelleğin tüm özelliklerini Web Protection sayfasında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Web cache deception'ı bir WAF engeller mi?
Önbellekleme ve koruma aynı katmanda yapılıyorsa evet: önbellek yalnızca gerçekten statik olan yanıtları saklayacak şekilde ayarlıysa saldırı işlemez. Bu yüzden WAF'ın önbelleğinde bir deception koruması olup olmadığına bakın.
Sadece oturum açmış kullanıcılar mı risk altında?
Evet, saldırının çalışması için kurbanın hedef sitede oturum açmış olması gerekir. Ancak oturum açmış ziyaretçisi olan her site risk altındadır.
Sitem önbellek kullanmıyorsa güvende miyim?
Kendi sunucunuzda önbellek yoksa da önünüzde bir CDN ya da WAF önbelleği olabilir. Hosting sağlayıcınızın, CDN'inizin ve WAF'ınızın önbellek ayarlarını kontrol edin.
Saldırı hangi verileri açığa çıkarır?
Önbelleğe yazılan sayfada ne varsa: ad, e-posta, telefon, adres, ödeme bilgilerinin bir bölümü, bazen oturum veya CSRF anahtarları.
Cache Deception Armor tek başına yeterli mi?
Ek bir katmandır. Hassas sayfalara no-store/private eklemek ve bilinmeyen yollarda 404 döndürmek kaynağı da düzeltir; ikisini birlikte kullanın.
Kaynaklar
- PortSwigger, Web cache deception
- Omer Gil, Web Cache Deception Attack (Black Hat USA 2017, teknik makale)
Sonraki adım
Web uygulamanızın önbellek ve koruma ayarlarını birlikte gözden geçirelim. Web Protection sayfasına bakabilir ya da teknik ekiple görüşebilirsiniz.